Czynności trwające, już i jeszcze nie po tajsku

Przed czynnością

Używaj กำลัง przed czynnością, by pokazać, że trwa.

ฉันกำลังล้างจาน mówi, że teraz zmywam naczynia. Czynność trwa w omawianym czasie. กำลัง stoi przed ล้างจาน, czynnością i dopełnieniem, a słowo czynności zachowuje formę.

Porównaj ฉันล้างจานทุกวัน, zmywam naczynia codziennie, z ตอนนี้ฉันกำลังล้างจาน, zmywam naczynia teraz. Pierwsze podaje rutynę; drugie przedstawia obecną czynność. Sam nawyk nie dowodzi, że czynność dzieje się teraz.

พวกเรากำลังทำอาหาร mówi, że teraz gotujemy. Znacznik jest taki sam dla jednej osoby i grupy. คุณกำลังทำอะไร pyta, co robisz; ทำ oznacza robić, a อะไร pyta co.

Znacznik przedstawia czynność jako trwającą w czasie odniesienia, niekoniecznie w chwili mówienia. Przeszły kontekst może umieścić trwającą czynność w przeszłości. Nie dodawaj go mechanicznie do każdej roli, cechy czy lokalizacji.

Słowo czynności nie otrzymuje specjalnej końcówki liczby pojedynczej ani mnogiej.

Po czynności i dopełnieniu

Używaj อยู่ po zwrocie czynności, by przedstawić ją jako trwającą.

ครูอ่านหนังสืออยู่ mówi, że nauczyciel czyta teraz książkę. W tym wzorze อยู่ stoi po czynności i jej dopełnieniu, อ่านหนังสือ. Nie stoi między czytaniem a książką.

Możesz używać obu znaczników: ครูกำลังอ่านหนังสืออยู่. Dla prostej czynności jak ta działają też ครูกำลังอ่านหนังสือ i ครูอ่านหนังสืออยู่. Krótszy wzór z końcowym znacznikiem jest częsty w codziennej rozmowie; nie brakuje w nim obowiązkowego słowa.

Porównaj ครูอยู่ที่บ้าน, nauczyciel jest w domu, z ครูทำอาหารอยู่, nauczyciel teraz gotuje. W pierwszym อยู่ jest słowem lokalizacji przed miejscem. W drugim stoi po zwrocie czynności i oznacza kontynuację. คุณทำอะไรอยู่ to naturalne codzienne pytanie: co robisz?

Znaczniki pokrywają się w poznanych tu trwających czynnościach, ale nie są wymienne w każdej konstrukcji. Końcowy znacznik może też opisywać utrzymujący się stan. Późniejsze bloki wrócą do tych znaczeń; nie rób z tego wzoru automatycznej reguły zamiany.

Słowo lokalizacji i znacznik kontynuacji mają tę samą pisownię, ale różne funkcje.

Sytuacja się zmieniła

Postaw แล้ว po czynności lub stanie, aby pokazać, że coś się wydarzyło lub jest teraz prawdą.

ผมกินข้าวแล้ว mówi, że już zjadłem posiłek. W tym znanym kontekście jedzenie nastąpiło. Stawiaj แล้ว po czynności i jej dopełnieniu; sam czasownik się nie zmienia.

ผมหิวแล้ว mówi, że teraz jestem głodny: wcześniej nie byłem, lecz sytuacja się zmieniła. Nie znaczy to, że głód się skończył. พร้อมแล้ว podobnie znaczy teraz gotowe.

By jasno wskazać koniec, używaj เสร็จ: ผมทำงานเสร็จแล้ว, skończyłem pracę. เสร็จ wyraźnie wskazuje zakończenie. Nie dodawaj แล้ว do każdego zdania o przeszłości ani nie zakładaj, że każda opisana nim czynność całkiem ustała.

แล้ว nie zawsze oznacza, że czynność się skończyła. Spójrz na całe wyrażenie: odczuwanie teraz głodu i zakończenie pracy opisują różne zmiany.

Określenie czasu może umieścić czynność w przeszłości bez tego znacznika.

Nadal, jeszcze nie i krótka odpowiedź

Używaj ยัง przed tym, co trwa, a ยังไม่ przed tym, co jeszcze nie nastąpiło.

ครูยังทำงานอยู่ mówi, że osoba ucząca nadal pracuje. ยัง stoi przed czynnością; znane zakończenie อยู่ może wskazywać jej trwanie. ยังไม่เสร็จ znaczy jeszcze nieskończone, ze słowem przeczącym przed เสร็จ.

ผมยังไม่ได้กินข้าว oznacza, że jeszcze nie zjadłem posiłku. Postaw ยังไม่ได้ przed czynnością. Mówi to, że czynność dotąd nie nastąpiła; często sugeruje, że może nastąpić później, ale tego nie obiecuje.

คุณกินข้าวแล้วหรือยัง pyta, czy już zjadłeś posiłek. Po zwrocie czynności stoi แล้วหรือยัง. Naturalna odpowiedź twierdząca to กินแล้วครับ; przecząca to ยังครับ, jeszcze nie. Wspólne pytanie wyjaśnia pominięty posiłek. W żeńskim stylu grzecznościowym dodaj do pytania คะ.

Przy stanie takim jak gotowość użyj ยังไม่พร้อม: jeszcze nie być gotowym. Przy czynności, która nie nastąpiła, ten blok używa ยังไม่ได้ przed czynnością. Zapamiętaj te przydatne wzorce jako całość; tych dwóch form nie można wymieniać w każdym przypadku.

Krótka odpowiedź przecząca odpowiada na to pytanie z już; nie jest uniwersalnym słowem na nie.

Ta sama pisownia może pełnić nową funkcję

Znasz już อยู่ dla lokalizacji, jak w ผมอยู่ที่บ้าน. Po zwrocie czynności, jak w ผมฟังเพลงอยู่, opisuje jej kontynuację. Patrz na cały zwrot i jego kolejność zamiast przypisywać stałe tłumaczenie każdemu użyciu.

Już nie zawsze znaczy skończone

W หิวแล้ว nowa sytuacja to głód. W ทำงานเสร็จแล้ว to ukończona praca. Słowo przed แล้ว i kontekst wskazują istotną zmianę; jedno stałe tłumaczenie nie wyjaśni obu.